روایت قدرت بدون حفظ انسجام اجتماعی کامل نمی شود

به گزارش ایکنا از البرز؛ حجت الاسلام مجید صفدری، امام جمعه مهستان، 13 شهریورماه در خطبه های نماز جمعه با تأکید بر اینکه قدرت جمهوری اسلامی ایران در مؤلفه های نظامی و اقتصادی خلاصه نمی شود، گفت: استمرار حضور و اجتماعات مردمی طی ماه های گذشته نشان داده است که سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و احساس مسئولیت مردم، یکی از مهم ترین ارکان قدرت کشور در برابر فشارهای خارجی است و دشمن نمی تواند با عملیات روانی و ایجاد شکاف میان مردم و نظام، این پشتوانه را از بین ببرد. وی با اشاره به تداوم بیش از 6 ماهه اجتماعات مردمی اظهار کرد: آنچه در این مدت بیش از تعداد افراد حاضر اهمیت دارد، تداوم این حضور است؛ چرا که حضور چندماهه مردم در شرایط دشوار، بیانگر یک واکنش مقطعی یا احساسی نیست، بلکه نشانه وجود یک سرمایه اجتماعی فعال و مردمی است که در بزنگاه های حساس خود را نشان می دهد. صفدری افزود: مردم وقتی در شرایط سخت اقتصادی، اجتماعی و امنیتی همچنان احساس مسئولیت می کنند و بدون چشمداشت مادی در صحنه حاضر می شوند، در واقع نشان می دهند که دفاع از کشور، حفظ امنیت و صیانت از ارزش های مورد باور خود را تنها وظیفه حاکمیت نمی دانند، بلکه برای آن سهم و مسئولیت اجتماعی قائل هستند؛ همین احساس مسئولیت عمومی است که می تواند در شرایط بحران، جامعه را از مرحله تحمل فشار به مرحله مقاومت فعال برساند. امام جمعه مهستان، مردمی بودن را مهم ترین ویژگی این اجتماعات دانست و تصریح کرد: حضور زمانی می تواند به یک سرمایه اجتماعی پایدار تبدیل شود که برخاسته از باور و اراده مردم باشد؛ حضور دستوری و مقطعی ممکن است در یک مقطع زمانی جمعیت ایجاد کند، اما آنچه طی ماه ها استمرار پیدا می کند، نیازمند انگیزه ای عمیق تر از یک برنامه سازمان یافته است و این انگیزه را باید در احساس تعلق مردم به کشور و مسئولیت آنان نسبت به سرنوشت جامعه جست وجو کرد. این مسئول توضیح داد: چنین حضوری علاوه بر آنکه برای نظام و مسئولان پشتوانه اجتماعی ایجاد می کند، یک پیام روشن نیز برای دشمن دارد و آن اینکه فشار خارجی، جنگ روانی و تهدید نمی تواند به سادگی اراده عمومی ملت ایران را از بین ببرد. دشمن در محاسبات خود به دنبال ایجاد فاصله میان مردم و حاکمیت و تبدیل مشکلات داخلی به شکاف اجتماعی است؛ بنابراین حفظ این پیوند و جلوگیری از فرسایش اعتماد عمومی، بخشی از قدرت ملی و حتی یک ضرورت راهبردی است. صفدری با تأکید بر اهمیت روایت قدرت در فضای رسانه ای کشور گفت: دشمن تلاش می کند با برجسته سازی ضعف ها، کاستی ها و مشکلات، تصویری از ایران ارائه کند که در آن جامعه نسبت به آینده ناامید و نظام در برابر فشارهای خارجی ناتوان نشان داده شود؛ بنابراین باید میان مدیریت ضعف ها و روایت ضعف تفاوت قائل شد. وی توضیح داد: مسئولان در عرصه مدیریت باید ضعف ها را بدون تعارف ببینند، خطاها را بپذیرند، درباره مشکلات اقتصادی و اجتماعی کارشناسی کنند و برای رفع آنها تصمیم بگیرند، اما این موضوع با تبدیل کردن ضعف های مدیریتی به روایت عمومی از توان کشور متفاوت است. رسانه و فضای عمومی نباید به محلی برای القای ناتوانی و بن بست تبدیل شود؛ زیرا هر سخن مسئولان علاوه بر افکار عمومی، از سوی دشمن نیز رصد می شود و می تواند بر محاسبات آنان درباره توان و اراده ایران اثر بگذارد. امام جمعه مهستان خاطرنشان کرد: امید اجتماعی یک امر تزئینی و روان شناختی نیست، بلکه بخشی از قدرت ملی است. جامعه ای که به آینده امیدوار باشد، ظرفیت بیشتری برای تحمل فشار، عبور از بحران و مشارکت در حل مشکلات خواهد داشت و برعکس، اگر ادبیات عمومی کشور دائما بر شکست، ضعف و ناتوانی متمرکز شود، نتیجه آن فرسایش روحیه مردم و کاهش تاب آوری اجتماعی خواهد بود؛ وضعیتی که دقیقاً با اهداف جنگ روانی دشمن هم جهت است. وی در ادامه با تأکید بر اینکه وحدت نباید به معنای تعطیل شدن نقد باشد، گفت: جامعه برای اصلاح امور به نقد، مطالبه گری و بیان ضعف ها نیاز دارد و نمی توان هر نقدی را به دلیل نگرانی از اختلاف، مخالف وحدت دانست. آنچه وحدت را تهدید می کند، اصل اختلاف نظر نیست، بلکه تبدیل اختلاف نظر به دشمنی، دو قطبی سازی و شکاف اجتماعی است. صفدری افزود: نقد دلسوزانه اگر با هدف اصلاح، افزایش کارآمدی، جلوگیری از تکرار خطاها و دفاع از منافع مردم انجام شود، نه تنها ضد وحدت نیست، بلکه می تواند به تقویت جامعه کمک کند. در مقابل، نقدی که هدف آن تخریب، بی اعتماد کردن مردم و قرار دادن جامعه در برابر یکدیگر باشد، از مسیر مطالبه گری خارج شده و به اختلاف افکنی تبدیل می شود. این مسئول تأکید کرد: مسئولان نیز نباید هر انتقادی را با برچسب ضدیت با وحدت پاسخ دهند؛ بلکه اگر نقدی منصفانه و کارشناسی مطرح می شود، باید شنیده و بررسی شود. وحدت پایدار زمانی شکل می گیرد که در کنار آن، عدالت خواهی، مبارزه با فساد، دفاع از معیشت مردم، مطالبه گری و اصلاح خطاها نیز زنده باشد و مردم احساس نکنند که عنوان «وحدت» قرار است مانعی برای بیان مشکلات واقعی آنان باشد. امام جمعه مهستان همچنین با اشاره به ضرورت وحدت در سطح امت اسلامی اظهار کرد: تجربه جمهوری اسلامی ایران در دهه های گذشته نشان داده است که ملت ایران با وجود تفاوت های قومی، مذهبی، سیاسی و اجتماعی، در مقاطع حساس توانسته است بر اصول و منافع مشترک خود متحد شود و از بحران ها عبور کند؛ این تجربه می تواند در سطح جهان اسلام نیز مورد توجه قرار گیرد. وی افزود: وحدت امت اسلامی نباید در حد شعارهای مناسبتی باقی بماند، بلکه باید به همکاری واقعی در حوزه های علمی، اقتصادی، امنیتی، فناوری و فرهنگی منجر شود. امت اسلامی از ظرفیت های گسترده انسانی، علمی، اقتصادی و جغرافیایی برخوردار است و اگر این ظرفیت ها به جای رقابت های فرسایشی در مسیر هم افزایی قرار گیرد، زمینه شکل گیری یک قدرت تمدنی بزرگ فراهم خواهد شد. صفدری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات امنیتی و حملات علیه ایران، گفت: باید مرز میان جنگ طلبی و دفاع برای افکار عمومی روشن باشد؛ جنگ طلبی به معنای آغاز تجاوز و تحمیل اراده بر دیگران است، اما دفاع، حق طبیعی هر ملتی برای صیانت از جان مردم، امنیت، تمامیت سرزمینی و منافع ملی در برابر تجاوز است. وی تصریح کرد: حفظ صلح و جلوگیری از جنگ مطلوب است، اما صلح پایدار بدون قدرت و بازدارندگی امکان تحقق ندارد. کشوری که از قدرت دفاع از خود برخوردار نباشد، حتی در میز مذاکره نیز ممکن است نتواند از حقوق خود به درستی صیانت کند؛ بنابراین مذاکره زمانی می تواند در خدمت منافع ملی قرار گیرد که با عزت، هوشیاری و پشتوانه قدرت انجام شود. امام جمعه مهستان در ادامه به موضوع بنزین و سیاست های اقتصادی کشور پرداخت و اظهار کرد: مسئله بنزین را نباید به قیمت سوخت تقلیل داد؛ مصرف بالای بنزین حاصل مجموعه ای از عوامل از جمله فرسودگی ناوگان، خودروهای پرمصرف، ضعف حمل ونقل عمومی، الگوی مصرف و قاچاق سوخت است و بنابراین راه حل این مسئله نیز باید چندبعدی باشد. صفدری با بیان اینکه اصلاح مصرف انرژی ضروری است، افزود: در شرایطی که مردم با فشارهای اقتصادی مواجه هستند، افزایش شدید قیمت بنزین نباید نخستین و ساده ترین راه حل تلقی شود؛ چرا که چنین تصمیمی می تواند علاوه بر افزایش مستقیم هزینه خانوار، هزینه حمل ونقل، تولید و توزیع کالا و خدمات را بالا برده و فشار تورمی بیشتری به جامعه وارد کند. وی گفت: اصلاحات اقتصادی اگر قرار است انجام شود باید هوشمندانه، تدریجی و متناسب با شرایط اجتماعی باشد و در کنار آن، مقابله با قاچاق، اصلاح خودروهای فرسوده، توسعه حمل ونقل عمومی، استفاده بهتر از ظرفیت CNG، مدیریت هوشمند مصرف و افزایش بهره وری نیز دنبال شود. در شرایط فشار خارجی، سیاست اقتصادی باید به گونه ای باشد که هزینه فشار دشمن تا حد امکان به مردم منتقل نشود. صفدری با تأکید بر اینکه تاب آوری اقتصادی مردم بخشی از قدرت ملی است، خاطرنشان کرد: مردم نباید احساس کنند فشارهای خارجی از یک سو و تصمیمات داخلی از سوی دیگر، زندگی آنان را دشوارتر می کند. دولت باید در چنین شرایطی با کنترل نوسانات اقتصادی، مدیریت بازار ارز و پرهیز از ایجاد شوک های ناگهانی، از معیشت مردم صیانت کند. وی در پایان گفت: قدرت واقعی کشور زمانی شکل می گیرد که مؤلفه های مختلف قدرت در کنار یکدیگر قرار گیرند؛ حضور و اعتماد مردم، امید اجتماعی، وحدت، قدرت بازدارندگی، مدیریت صحیح اقتصادی و توان حل مشکلات داخلی، اجزای یک منظومه به هم پیوسته هستند. اگر سرمایه اجتماعی حفظ شود و مردم احساس کنند در تصمیم گیری ها و عبور از مشکلات تنها گذاشته نمی شوند، کشور ظرفیت بیشتری برای مقابله با فشارهای خارجی و عبور از بحران ها خواهد داشت. انتهای پیام